Одржан онлајн панел дискусија (кафе муабет на зоом) на тема: „Предизвикот на жените Ромки за време на пандемијата“

 

РРОМА заедно со коалицијата Khetane, на ден 21.12.2020 година (понеделник), со почеток од 17.00 часот, беше одржана онлајн панел дискусија (Кафе муабет)  на zoom платформата, во рамки на проектот: Ромската жена, моќ на промена на Западен Балкан и Турција, организираше панел дискусија на тема „Кои се предизвиците на жените Ромки за време на пандемијата“.

 

                                            

Настанот се организираше во рамките на проектот „Romani women – Power of change in the Western Balkans and Turkey“ поддржан од Европската Унија. РРОМА го имплементира проектот во Република Северна Македонија како партнер на Рома Актив Албанија.

Коалицијата „Khetane“ покани говорнички со различни профили и професионално искуство кои што низ муабет  дадеа одговор на предизвиците со кои што се соочуваат. Гостинки на настанот беа: Салија Бекир;  Санела Емин; Елма Демировска; Амиде Шаќири; Ајсел Мемет. Настанот беше модериран од Фатма Бајрам Аземовска,и одеше во живо на Facebook  страната на коалицијата Khetane.

                             

Настанот “Предизвиците на жените Ромки за време на пандемија“  се организираше со цел да ги зајакне и охрабри ромските жени во Северна Македонија, давајќи видливост и важност на нивните улоги и придонеси во македонското општество. Преку споделувањето на нивните лични искуства и приказни, јавноста  имаше увид во нивните достигнувања како жени со различни профили на работа и како тие функционираат во време на Пандемија.

Исто така, се даде акцент на важноста на еднаквите економски, правни и репродуктивни права на ромските жени, како и важноста на концептот на родовата еднаквост и учеството на ромските жени.

Локален дијалог во Штип

На 16 мај 2018 година во Штип ќе се оддржи средба на локален дијалог помеѓу претставниците на локалната Ромска заедница и претставниците на локалната самоуправа. Средбата ја иницира коалицијата на Ромски невладини организации “Khetane” и истата е поддржана од ЕУ во рамките на проектот “Заедничка иницијатива за зајакнување на Ромското граѓанско општество на западен Балкан и Турција” и Вишеград фондот.

                                  

Целта на состанокот е да се зајакне дијалогот помеѓу заедницата, локалните институции и локалната власт за да се надминат предизвиците, лошата комуникација со локалните власти и проблемите на Ромската заедница.

На состанокот ќе се разгледуваат 4 димензии кои што потекнуваат од локалните карти за оценување на општините и тоа:

  1. Посветеност на локалната самоуправа
  2. Партиципација и Соработка
  3. Ситуација
  4. Промена

Ќе се дискутираат предизвиците и ќе се одредат конкретни препораки за нивно понатамошно надминување. Но, исто така добрата пракса на дијалог да стане редовна алатка за соработка помеѓу локалните власти и Ромската заедница.

           

Пригодни активности ќе го одбележат 21 февруари – Светскиот ден на мајчиниот јазик

Коалицијата на Ромски невладини организации „Khetane“ со пригодни активности  ќе го одбележат 21 февруари – Светскиот ден на мајчиниот јазик.

Во рамки на одбележувањето на  21 февруари – Светскиот ден на мајчиниот јазик ќе се презентира  „Мојот прв буквар“ или на ромски јазик „Mo Avgo Lil Shabdakonca“  од авторката Севдиja Д. Абдулова во издание на „Сумнал“ – здружение за развој на Ромската заедница. Исто така ќе се дискутира како да го зачуваме ромскиот јазик.

Јазикот е културно наследство во кое што се обединува духовната и материјалната култура на човештвото. Мајчините јазици, исто како и јазичната разноликост, се исклучително важни за идентитетот на секоја индивидуа. Како извори на креативност и алатки за културно изразување, тие се подеднакво важни за здравјето на општествата. Јазиците се посебно важен развоен фактор и фактор за соработка. Знаеме колку е важно образованието на мајчин јазик за самите резултати при учењето. Учењето на мајчиниот јазик е моќна алатка во борбата против дискриминацијата и за подем на маргинализираните популации. Како неисцрпни врутоци на знаење, јазиците се воедно и појдовни точки за поголема трајност на развојот, за похармонично менаџирање на нашите односи со околината и со промената.

                “Мулти-јазичноста отвора прекрасни можности за дијалогот кој е неопходен за разбирање и соработка. Употребата на мајчиниот јазик коегзистира хармонично со придобивките од употребата на другите јазици. Мулти-јазичниот простор допушта да се приопштат богатствата на разноликоста и да се забрза размената на знаењата и искуствата.” – дел од заклучоците во 2010 – Меѓународната година на зближување на културите. Потпирајќи се врз мајчиниот јазик, учењето на другите јазиците мора да биде столб на образованието на 21-иот век.

Обединетите Нации ја прогласија 2008-та година како Меѓународна година на јазиците, поради парадоксалното сознание дека, и покрај тоа што јазикот е огледало на духот на народот, на духот на времето и на човечката цивилизација, сепак, „повеќе од половината 7.000 живи и говорени јазици во светот се наоѓаат во опасност да исчезнат…“. На 21 февруари 2008 год. во Македонија започнува свеченото одбележување на Меѓународниот ден на мајчиниот јазик на УНЕСКО. И во голема мера  се одбележува преку програмата на УНЕСКО и на партнерските организации на УНЕСКО.

Почитувани, Ромскиот  јазик е најреферентното обележје на ромскиот  народ. Да не дозволиме да се занемари ромскиот јазик, да не се занемари естетиката на ромскиот јазик и историја, меморија и современост.

Затоа, да апелираме до сите Роми, студенти, ученици, родители, баби, дедовци, наставници, политичари, писатели, преведувачи и интелектуалци во светот, да дадат свој, макар симболичен, придонес кон афирмацијата на ромскиот  јазилк, книжевност и култура – преку информации за јавните медиуми, пригодни свечености, преводни активности, дебати, книжевни вечери, фестивали, интернет информации и други промотивни активности.

Линк до соопштението: https://goo.gl/D5gyp4

Соопштение на коалицијата “KHETANE”

Коалицијата на Ромски невладини организации “KHETANE” е згрозена од чинот на сексуално злоставување на 13-годишната штитеничката на државната институција за згрижување деца “25 мај”, која што завчера било подложено на абортус како последица од злоставувањето. Повеќе згрозувачки и загрижувачки е информацијата што укажува на постоење на разработена шема на искористување на деца кои што се згрижени во државните институции и прикривањето на вистината.

Соопштение по повод сексуалното злоставување на штитеничка на државната институција за згрижување деца „25 мај“

Кратово, 16.02.2018 година

Почитувани,

Коалицијата на Ромски невладини организации “KHETANE” е згрозена од чинот на сексуално злоставување на 13-годишната штитеничката на државната институција за згрижување деца “25 мај”, која што завчера било подложено на абортус како последица од злоставувањето. Повеќе згрозувачки и загрижувачки е информацијата што укажува на постоење на разработена шема на искористување на деца кои што се згрижени во државните институции и прикривањето на вистината.

Имено, според информациите кои што беа вчера објавени од Европскиот центар за правата на Ромите (ЕЦПР) девојчето од „25 мај“ исчезнало на 1 март 2017 година, кога според нејзините тврдења постар маж ја зел од домот и ја однел во друг град каде ја принудувал на сексуални односи и на физичка работа. Понатака, во информацијата објавена на веб страната на ЕЦПР стои дека по 30 дена успеала да избега и да се качи на автобус и да дојде во Скопје, а полицијата ја нашла на Бит пазар.[1]

“KHETANE” jа поздравува одлуката на Министерството за труд и социјална политика за формирање на комисија која што детално ќе го испитува случајот со 13-годишното девојче. Очекуваме ист ангажман од страна на Министерството за внатрешни работи и целосно расветлување на случајот.

Очекуваме:

  • сторителите да бидат пронајдени, изнесени пред лицето на правдата и соодветно казнети.
  • институциите да демонстрираат агилност и функционирање на државните институции кои што се стават во заштита на граѓаните и ранливите групи во општеството и да гарантираат безбедност и можности за живот на сите граѓани во Република Македонија.

Во име на коалицијата “KHETANE”,

Мустафа Јакупов, извршен директор на РРОМА

Линк до соопштението: https://goo.gl/ntQfuh

[1] http://www.errc.org/cms/upload/file/macedonia-pr-exposing-sexual-abuse-of-romani-girls-macedonian.pdf

Се оддржа работен состанок на коалицијата во рамките на проектот поддржан од Европската комисија „Заедничка иницијатива за зајакнување на Ромското граѓанско општество на западен Балкан и Турција“

Од 10 до 13 ноември 2017 година во хотел Тино во Охрид се оддржа работен состанок на коалицијата која што се формираше во рамките на проектот поддржан од Европската комисија „Заедничка иницијатива за зајакнување на Ромското граѓанско општество на западен Балкан и Турција“.

 
Динамика на работа

На состанокот беа дефинирани насоките на дејствување и динамиката за акција на коалицијата. За сега, коалицијата брои 7 организации-членки: РРОМА, ЗМОЧП, ЦРЗ Дром, Сумнал, 24 Вакти, Романо Авази и Ромалитико.
Во периодот што следи, коалицијата ќе објавува извештај по однос на интеграцијата на Ромите во РМ. Исто така, ќе следи повик за избор за најпријателски Ромски градоначалник, каде што добитникот ќе оди за Брисел и ќе има средби со релевантните ЕУ претставници. На состанокот беа потпишани договорите за грант. Вкупно беа доделени 6 мали грантови во вкупен износ од 460.500 денари. Повеќе информации за состанокот на линкот.

 
Потпишување на грант-договорот со Сумнал

Проектот „Заедничка иницијатива за зајакнување на Ромското граѓанско општество на западен Балкан и Турција“ има за цел воспоставување на конструктивен и систематски дијалог помеѓу локалните и националните институции и Ромското граѓанско општество, со цел подобрување на политиките за Ромите и нивната интеграција, социјална инклузија, не-дискриминација, меѓу-етнички дијалог, социо-економски развој и граѓански права.

Ќе се реализира од 01.01.2016 година до 31.12.2019 година со поддршка на Европската Унија и Рома Актив Албанија како носител на проектот, и РРОМА како партнер за Македонија.

Другите специфични цели опфаќаат:

  1. Зајакнување на професионалниот капацитет, легитимитет и отчетност на (про) Ромски граѓански организации и подигнување на нивните капацитети за долгорочно стратегиско планирање;
  2. Подигнување на свеста за модели на Ромска инклузија (патокази за надминување на социјалната ексклузија) и постигнување на структурални промени во локалните политики, креирајќи стратегиски партнерства со други граѓански организации, локални институции, општини и др. релевантни институции;
  3. Придонесување за поефективни политики и барање на отчетност на владите во креирањето на политики, носење на одлуки и имплементација;
  4. Јакнење на редовно вмрежување на (про) Ромски граѓански организации на регионално  и ЕУ ниво, како и фасилитација на размената на знаење, вештини и контакти, и зголемување и ширење на влијанието при водењето на кампањи и застапување.

Наредната активност на коалицијата е закажана во декември 2017 година.

Проектот е поддржан од Европската Унија.