Од 28 јули до 4 август РРОМА заедно со други партнер организации учествуваше на комеморацијата Dikh He Na Bister – Гледај и не заборавај, организирана во чест на Ромскиот геноцид во Аушвиц.
На 2 август 2022 година, се сеќаваме на сите 500.000 Роми и Синти кои беа убиени во Европа окупирана од нацистите. Ние се сеќаваме и им оддаваме почит и на безброј други кои беа ограбени, деградирани, киднапирани, нападнати, експериментирани, стерилизирани, оние кои ги загубија своите семејства, пријатели и животот во Ромскиот геноцид.
На 2 август 1944 година, приближно 4.300 затвореници Роми – главно жени, деца и стари лица – беа принудени да излезат од касарните на Аушвиц-Биркенау, и покрај нивниот отпор. Тие беа убиени во гасните комори и изгорени во крематориум V.
Во 2015 година, 2 август беше прогласен од страна на Европскиот парламент за европски меморијален ден на холокаустот на Синти и Роми.
На овој ден се собираме во Аушвиц-Биркенау, местото каде што дискриминацијата и омразата ескалираа во ужасно насилство, експлоатација и убиства на индустриско ниво.
Ние сме 200 Роми и не-Роми од 11 различни земји плус група од 50 млади луѓе од Романија и тука сме да учиме, да дискутираме и да не заборавиме.
Учесниците на Dikh He Na Bister одржаа трогателна младинска комеморација пред крематориумот V од кампот Биркенау, каде пред 78 години на 2-ри август 1944 година, повеќе од 4000 затвореници Роми и Синти беа егзекутирани во гасната комора.
По младинската комеморација што учесниците на DHNB ја имаа утрото пред крематориумот V, тимот се приклучи на главниот комеморативен настан на споменикот на Ромите и синтите кои загинаа во Аушвиц Биркенау.
Пред присутните збор го зедоа неколку официјални лица како што се: –
– Роман Квјатковски, претседател на Здружението на Ромите во Полска
– Романи Розе, претседател на Централниот совет на германски Синти и Роми
– Кристијан Пфеил, преживеан
– Бодо Рамелоу, претседател на Бундесратот
– Хелена Дали, еврокомесар за еднаквост
– Пјотр Цивински, директор на Државниот музеј Аушвиц-Биркенау
– Наталија Томенко, Dikh He Na Bister, ternYpe Меѓународна ромска младинска мрежа
Денот беше добра можност за нашите учесници да им оддадат почит на нивните предци и сите жртви на холокаустот и да размислуваат за ужасите што беа извршени за време на Втората светска војна за да се погрижат тие никогаш да не се повторат.
Младински работници од 8 европски земји (Франција, Италија, Северна Македонија, Шпанија, Турција, Бугарија, Грција, Португалија) имаа можност да дизајнираат образовни стратегии за борба против говорот на омраза, да работат на поттикнување на интеркултурализам, човекови права и социјална инклузија.
